طراحی چهره از روی عکس مهارتی است که با تمرین درست می‌توان آن را یاد گرفت. وقتی هنرجو روش بررسی تناسبات، نور و سایه را بداند، می‌تواند تصویر روی کاغذ را به عکس مرجع نزدیک کند. بسیاری از افراد یادگیری طراحی را با آموزش طراحی چهره از روی عکس با مداد شروع میکنند. دلیل این موضوع ساده است؛ عکس فرصت می‌دهد جزئیات صورت با دقت بررسی شود و هنرجو بتواند اشتباه‌های خود را راحت‌تر اصلاح کند.
در این مطلب تلاش کرده‌ایم مسیر آموزش طراحی چهره از روی عکس را ساده توضیح دهیم تا هنرجو بتواند با تمرین منظم پیشرفت کند.
چرا طراحی چهره از روی عکس سخت‌تر از مدل زنده است؟
در نگاه اول ممکن است طراحی از روی عکس ساده‌تر به نظر برسد؛ اما در عمل چالش‌هایی دارد. وقتی از مدل زنده طراحی می‌کنیم، چشم ما حجم واقعی صورت را می‌بیند. عکس این حجم را به تصویر دوبعدی تبدیل می‌کند و همین موضوع گاهی باعث خطا در اندازه‌ها میشود.
چند عامل معمولاً کار را کمی سخت‌تر می‌کند:
- عکس عمق واقعی صورت را کمتر نشان می‌دهد.
- نور در عکس ثابت است و گاهی جزئیات سایه‌ها واضح نیست.
- بعضی عکس‌ها با لنز یا فیلتر گرفته شده‌اند و تناسبات را تغییر داده‌اند.
- تمرکز زیاد روی جزئیات باعث میشود تناسب کلی صورت از دست برود.
وقتی هنرجو این موارد را بداند، روند آموزش نقاشی چهره از روی عکس ساده‌تر میشود.
وسایل مورد نیاز برای طراحی چهره از روی عکس
برای شروع آموزش طراحی چهره به ابزار پیچیده‌ای نیاز نیست. چند وسیله ساده می‌تواند نتیجه کار را بهتر کند.
- مدادهای مناسب – مدادهای HB تا ۸B بیشترین کاربرد را دارند. مدادهای سخت‌تر برای خطوط اولیه و مدادهای نرمتر برای سایه استفاده می‌شوند.
- نوع کاغذ مناسب پرتره – کاغذ با بافت ملایم انتخاب خوبی است. این نوع کاغذ کمک می‌کند خطوط تمیز دیده شوند و سایه‌زنی راحت‌تر انجام شود.
- ابزار اندازه‌گیری تناسبات – بعضی هنرجویان از مداد برای مقایسه فاصله اجزای صورت استفاده میکنند. این روش کمک می‌کند اندازه‌ها دقیق‌تر باشند.
- انتخاب عکس مناسب برای شروع – اگر عکس مناسب انتخاب نشود، حتی تمرین خوب هم نتیجه مطلوبی نمی‌دهد. عکس باید نور واضح و جزئیات کافی داشته باشد.
انتخاب عکس مناسب برای طراحی حرفه‌ای
کیفیت عکس تأثیر زیادی در نتیجه طراحی دارد. بسیاری از هنرجویان زمانی پیشرفت میکنند که به انتخاب تصویر مرجع توجه بیشتری نشان می‌دهند. برای این هدف شرایت زیر باید مهیا باشد:
- نور مناسب – نور باید جهت مشخصی داشته باشد. نور جانبی معمولاً سایه‌ها را واضحتر نشان می‌دهد.
- وضوح بالا – عکس با کیفیت بالا کمک می‌کند جزئیات چشم، بینی و خطوط صورت بهتر دیده شوند.
- زاویه مناسب چهره – برای شروع بهتر است عکس نیم‌رخ یا سه‌رخ ملایم انتخاب شود. این زاویه‌ها حجم صورت را بهتر نشان می‌دهند.
چرا عکس‌های فیلتر دار مناسب نیستند؟
عکس‌هایی که فیلتر زیادی دارند نور و سایه واقعی صورت را تغییر می‌دهند. در چنین تصاویری فرم گونه، بینی یا پیشانی گاهی غیرطبیعی دیده میشود. به همین دلیل در آموزش نقاشی چهره از روی عکس توصیه میشود از عکس طبیعی استفاده شود.
مراحل طراحی چهره از روی عکس
وقتی عکس مناسب انتخاب شد، بهتر است طراحی مرحله‌به‌مرحله انجام شود. بسیاری از اشتباه‌ها زمانی اتفاق می‌افتند که هنرجو بدون نظم سراغ جزئیات می‌رود. در ادامه مراحل اصلی این کار آمده است.
گام اول: مشخص کردن کادر و فرم کلی صورت
در ابتدا محدوده صورت روی کاغذ مشخص میشود. بیشتر هنرمندان از فرم بیضی استفاده میکنند تا جای سر روی صفحه مشخص شود.
گام دوم: تعیین خط تقارن
خط وسط صورت کمک می‌کند اجزای چهره در جای درست قرار بگیرند. این مرحله پایه اصلی تناسبات است. بعد از مشخص شدن خط وسط صورت، بهتر است فاصله چشم‌ها، محل قرارگیری بینی و موقعیت لب نسبت به چانه نیز بررسی شود تا اجزای چهره در جای درست قرار بگیرند.
گام سوم: مشخص کردن محل چشم‌ها
چشم‌ها مهم‌ترین عنصر صورت هستند. فاصله آن‌ها باید با دقت بررسی شود تا شباهت چهره حفظ شود.
گام چهارم: طراحی بینی
در این مرحله بهتر است ابتدا محل سایه‌های بینی بررسی شود. بینی بیشتر با سایه ساخته میشود تا با خط. در طراحی بینی بهتر است قبل از سایه‌گذاری عرض آن با فاصله بین گوشه‌های داخلی چشم مقایسه شود تا اندازه بینی طبیعی‌تر در بیاید.
گام پنجم: طراحی لب
لب بالا معمولاً کمی تیره‌تر دیده میشود و لب پایین نور بیشتری دارد. رعایت همین نکته ساده طراحی را طبیعی‌تر می‌کند.
گام ششم: طراحی گوش و مو
در این مرحله محدوده گوش و خط رویش مو مشخص میشود. جای گوش معمولاً بین خط چشم و بینی قرار دارد.
گام هفتم: سایه‌گذاری اولیه
در این بخش طراحی از حالت خطی خارج میشود و حجم صورت شکل می‌گیرد.
گام هشتم: ایجاد کنتراست
تقویت بخش‌های روشن و تیره باعث میشود چهره عمق بیشتری پیدا کند.
گام نهم: اصلاح نهایی
در پایان بهتر است طراحی با عکس مقایسه شود تا خطاها اصلاح شوند.
تکنیک‌های حرفه‌ای برای شبیه‌تر شدن طراحی به عکس
بعد از یادگیری مراحل پایه، چند روش ساده می‌تواند شباهت طراحی را بیشتر کند.
١. روش مداد جلوی چشم
در این روش هنرمند مداد را جلوی چشم نگه می‌دارد و فاصله اجزای صورت را مقایسه می‌کند.
٢. تکنیک شبکه‌بندی
در این روش عکس و کاغذ به مربع‌های مساوی تقسیم می‌شوند. سپس هر بخش جداگانه طراحی میشود.
٣. نیمه بستن چشم
این روش کمک می‌کند تناژهای روشن و تیره بهتر دیده شوند.
٤. بررسی طراحی به صورت برعکس
وقتی طراحی برعکس دیده شود، خطاها سریع‌تر مشخص می‌شوند.
رایج‌ترین اشتباهات در طراحی چهره از روی عکس
بیشتر هنرجویان هنگام طراحی چهره از روی عکس با خطاهای مشابهی روبه‌رو می‌شوند. عمده این اشتباهات به صورت موارد زیر هستند.
١. بزرگ کشیدن چشم‌ها
بعضی هنرجویان چشم‌ها را بزرگ‌تر از اندازه واقعی می‌کشند و همین موضوع باعث میشود شباهت چهره با عکس کمتر شود.
٢. اشتباه در فاصله بینی تا لب
اگر فاصله بین بینی و لب درست اندازه‌گیری نشود، فرم کلی صورت تغییر می‌کند و طراحی طبیعی دیده نمی‌شود.
٣. سایه‌زنی بیش از حد
سایه زیاد باعث میشود چهره تیره و غیرواقعی به نظر برسد، به همین دلیل بهتر است سایه‌ها مرحله‌به‌مرحله اضافه شوند.
۴. بی‌توجهی به منبع نور
وقتی جهت نور در عکس در نظر گرفته نشود، سایه‌ها در جای درست قرار نمی‌گیرند و حجم صورت از بین می‌رود.
چگونه طراحی خود را حرفه‌ای‌تر کنیم؟
چند تمرین ساده می‌تواند روند پیشرفت را سریع‌تر کند. در ادامه به چند تمرین ساده اشاره شده است.
١. تمرین با عکس سیاه و سفید
وقتی رنگ حذف میشود توجه به نور و سایه بیشتر میشود بنابراین تمرین با عکس سیاه و سفید تکنیک خوبی برای این هدف است.
٢. طراحی از زوایای مختلف
تمرین از روبه‌رو، نیم‌رخ و سه‌رخ مهارت هنرجو را افزایش می‌دهد و باعث میشود حرفه‌ای تر کار کنیم.
٣. تمرین طراحی سریع
در این تمرین زمان محدودی برای طراحی در نظر گرفته میشود تا سرعت و دقت افزایش پیدا کند. در این تمرین می‌توانید مثلاً ۵ دقیقه برای طراحی کلی، ۱۰ دقیقه برای اضافه کردن جزئیات و چند دقیقه برای اصلاح نهایی زمان در نظر بگیرید تا سرعت و دقت شما همزمان بهتر شود.
تمرین پیشنهادی برای هنرجویان مبتدی
برای پیشرفت در آموزش طراحی چهره از روی عکس تمرین منظم اهمیت زیادی دارد. عکسی با نور مناسب انتخاب کنید. ابتدا فرم کلی صورت را رسم و بعد جزئیات را اضافه کنید. در پایان طراحی را کنار عکس قرار دهید و تفاوت‌ها را بررسی کنید. این مقایسه کمک می‌کند چشم شما به‌مرور دقیق‌تر شود.
جمع‌بندی
طراحی چهره از روی عکس مهارتی است که با تمرین منظم و رعایت چند اصل ساده به‌مرور بهتر میشود. وقتی هنرجو ابتدا فرم کلی صورت را درست ترسیم کند و بعد سراغ جزئیات برود، نتیجه طبیعی‌تر دیده میشود. توجه به نور، سایه و فاصله اجزای صورت هم نقش مهمی در شباهت طراحی با عکس دارد.
اگر قصد دارید در آموزش طراحی چهره از روی عکس پیشرفت کنید، بهتر است تمرین‌ها را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و بعد از هر طراحی آن را با عکس مرجع مقایسه کنید. این کار به مرور دقت چشم و کنترل دست را افزایش می‌دهد. با ادامه تمرین، حتی طراحی‌های ساده هم شباهت بیشتری پیدا میکنند و مسیر یادگیری برای شما واضحتر میشود. همچنین در آموزشگاه رسم هنر فرصت اموزش سیاه قلم چهره از صفر تا صد نیز وجود دارد.
